تربيت/وبلاگ تخصصی پایه ی پنجم و ششم

نام ماده:

سودای شستشو(washing soda)

نام تجاری:

کربنات سدیم با نام های washing soda, soda crystals or soda ash نیز شناخته می شود. فرمول شیمیایی آن  Na₂CO₃ و نمک سدیم اسید کربونیک است. کربنات سدیم دارای یک بنیان آنیونی CO₃^-2 و دو بنیان کاتیونی Na⁺ است. این ماده معمولا به شکل کریستال های هپتا هیدرات است که به سهولت به فرم پودر سفید مونو هیدرات در می آید و برای افراد خانواده با نام نرم کننده آب (کاهش دهنده سختی آب) معروف است. این ماده دارای طعم قلیایی خنک است و از خاکستر بسیاری از گیاهان قابل استحصال است.

مصریان باستان شکل طبیعی نمک قلیایی ترکیبی شامل سدیم کربنات دکا هیدرات و سدیم بی کربنات را استفاده می کردند. این نمک قلیایی را به عنوان صابون شستشو بکار می بردند.
 در سال 1791 شیمیدان فرانسوی نیکلاس لبانس کربنات سدیم را به شکل امروزی تهیه نمود. جان دوییت و آستین چرچ اولین کارخانه سودای آشپزی را از بی کربنات سدیم و دی اکسید کربن احداث کرده اند.

اطلاعات ایمنی:

بلعیدن این ماده به مقدار زیاد خطرناک است. بوکردنِ آن ممکن است سبب سوزش بینی یا گلو شود. در اثر تماس با پوستهای حساس ممکن است باعث خارش یا سوزش پوست شود. در اثر تماس با چشم ممکن است سبب ایجاد سوزش و سرخی در چشم شود.

ترکیب جوهرنمک و سفیدکننده هایی مانندوایتکس برای نظافت منازل -دستشویی و حمام- بسیار کشنده است.از ترکیب جوهر نمک و وایتکس، گاز کلر متصاعد می‌شود و کلر هم به اسید کلریدریک تبدیل می‌شود. کسانی که در معرض استنشاق این ترکیب قرار می‌گیرند، با علایمی مانند آسم، تنگی نفس و خس‌خس سینه مواجه می‌شوند که با درمان دارویی به طور موقت برطرف می‌شود، اما به مرور زمان این علایم در آن ها باقی می‌ماند و هیچ وقت بهبودی کامل حاصل نمی‌شود و باید به طور مداوم از دارو استفاده کنند.

محصولات خانگی خطرناک (مانند لوله بازکن، جوهر نمک، محلول سفید کننده و لک بر، مواد شوینده، گاز پاک کن، داروها و دیگر مواد شیمیایی) باید در بسته بندی اصلی آنها و با درب بسته نگه داری شود. همچنین باید از قرارگیری ظروف حاوی مواد شیمیایی در کنار مواد غذایی خودداری شود.