تربيت/وبلاگ تخصصی پایه ی پنجم و ششم

به خاطر دارم، در دوران تحصيل، به شدت از به كار بردن ماشين حساب، منع مي شديم.

معلمان و والدين ما اعتقاد داشتند، به كار بردن ماشين حساب در محاسبات، باعث تنبلي و

كندي ذهن مي شود. به عبارتي آن ها معتقد بودند، انجام دستي و به ويژه انجام ذهني عمليات

رياضي مي تواند يك ورزش ذهني بسيار مفيد براي ما باشد.

به خاطر دارم، استفاده از ماشين حساب در زمان ما جرمي نابخشودني بود، و اگر كسي در امتحان،

از ماشين حساب استفاده مي نمود، بلا شك تقلب محسوب مي شد.

 اما اين اعتقاد تا چه حدي مي تواند درست باشد؟ آيا با وجود امكاناتي مثل ماشين حساب،

باز هم بايد وقت خود را با محاسبات وقت گير تلف كنيم؟ آيا امروزه روش هاي بهتري براي ورزش

ذهن وجود ندارد؟ ولي آن چه در آن شكي نيست، اين است كه اعمال رياضي بايد به دانش

آموزان آموزش داده شود. زيرا آموزش محاسبات رياضي، بهترين موضوع براي شروع آموزش

مفاهيم رياضي است. بدون شك نمي توان براي دانش آموز اول ابتدايي، از اول مسئله ی

رياضي طرح كرد. دانش آموز بايد ابتدا مفاهيم مربوط به جمع و ضرب و تفريق را درك كند،

سپس بايد بتواند اين محاسبات را انجام دهد. و در مرحله بعدي است كه مي تواند در يك مساله

، از اين مفاهيم استفاده نمايد. ولي آيا دانش آموز، بعد از اينكه تا حدودي به انجام

محاسبات مسلط شد، مي تواند از ماشين حساب، استفاده نمايد؟ براي پاسخ گويي به اين

سوال اول بايد مشخص شود، هدف آموزش رياضيات چيست؟ جواب هاي مختلفي به اين

سوال داده شده است و بحث در مورد آن فراوان است. اما شايد بهترين پاسخ به اين سوال،

جمله زير باشد.

" هدف از آموزش رياضيات، آموختن روش فكر كردن و استدلال كردن است."

  با توجه به جمله فوق، اگر يك دانش آموز، در انجام محاسبات رياضي، تسلط لازم را داشته باشد،

مي تواند در حل يك مساله رياضي از ماشين حساب استفاده كند. چرا كه مهم، آموختن روش فكر

كردن است، نه انجام محاسبات وقت گير و تكراري رياضي. به عبارت ديگر اگر به دانش آموز اجازه

استفاده از ماشين حساب را بدهيم، در واقع به تفكر و استدلال او ارزش داده ايم. شايد براي شما

هم بارها اتفاق افتاده كه مساله اي را در امتحان درست حل كرده باشيد، اما با يك اشتباه كوچك

محاسباتي، كل نمره را از دست داده ايد. اين اتفاق مخصوصا در آزمون هاي تستي بيشتر رخ مي دهد.

و اين اصلا عادلانه نيست. مخصوصا اينكه بيشتر آزمون هاي سرنوشت ساز در كشور ما، تستي هستند

و چقدر سرنوشت ها كه با يك ضرب و تقسيم ساده عوض شده اند.

با توجه به مطالبي كه گفته شد، استفاده از ماشين حساب نه تنها جرم نيست، بلكه بسيار

مي تواند مفيد باشد، اما نكاتي در اين مورد وجود دارد، كه نبايد فراموش شود.

- استفاده از ماشين حساب تنها زماني مجاز است كه، دانش آموز در انجام محاسبات، مشكلي

نداشته باشد، و انجام اين محاسبات برايش فقط باعث اتلاف وقت مي شود.

- نبايد براي محاسبات ساده، كه به راحتي قابل محاسبه مي باشند، از ماشين حساب استفاده كرد.

زيرا در اين صورت استفاده از ماشين حساب باعث اتلاف وقت بيشتر خواهد شد.

- استفاده از ماشين حساب نبايد باعث شود روش ضرب و تقسيم كردن دستي را فراموش كنيم.

متاسفانه استفاده بيش از حد ماشين حساب، باعث شده تا دانشجويان ما از انجام ساده ترين

اعمال رياضي عاجز باشند. به جرات ميتوانم بگويم بيش از نصف دانشجويان كشور، روش تقسيم

دستي را فراموش كرده اند و بيش از %99 آنان روش جذر گرفتن دستي را نمي دانند. حتي بعضي

از دانشجويان ما مفهوم جذر را هم نمي دانند!

- هرگز فراموش نكنيم، كه ماشين حساب، همانطور كه از نامش پيداست، يك ماشين است و هر چقدر

هم كه پيشرفه باشد، قدرت فكر كردن ندارد.

از مطالب گفته شده نتيجه مي گيريم، ماشين حساب وسيله اي مفيد و سودمند است، ولي استفاده

از آن براي همه كس و در همه جا خالي از اشكال نيست. به اميد روزي كه از هر وسيله اي در جاي

خود و درست بهره ببريم.