تربيت/وبلاگ تخصصی پایه ی پنجم و ششم

دانشمندان دانشگاه کمبریج برای اولین بار مولکول چهار رشته ای

دی ان ای را در بدن انسان مشاهده کرده اند که ممکن است راه

تازه ای را برای درمانسرطان پیش روی بشر بگذارد. مارپیچ

دی ان ای که به آن لقب مولکول حیات داده اند و حامل رمزهای

ژنتیکی است به عنوان مولکولی دو رشته ای شناخته می شد،

اما محققان در پژوهشی که در نشریه ی شیمی طبیعت منتشر

کرده*اند می گویند مارپیچ چهار رشته ای در بدن انسان وجود دارد

و احتمالا زمانیمشاهده می شود که سلول شرایط سرطانی پیدا

می کند. به این ترتیب دانشمندان این موضوع را مطرح می کنند که

دی ان ای چهار رشته ای ممکن است راه تازه ای برای درمان

سرطان پیش روی بشر بگذارد. پروفسور "شانکار بالاسوبرامانیان"

استاد بخش شیمی دانشگاه کمبریج می گوید: "احتمالا این مولکول

وقتی زیاد می شود که سلول دارای ژنوتیپ (ترکیب ژنتیکی) به خصوصی

باشد یا کارکردش مختل شده باشد." او می گوید "ما باید این را ثابت کنیم.

اگر چنین شود، می توان دی ان ای چهار رشته ای را با مولکول های

صناعی هدف قرار داد. این می تواند راه جالبی باشد. در این صورت

می توانیم سلول هایی را که کارکردشان مختل شده به طور

اختصاصی هدف قرار دهیم.

" مولکول چهار رشته ای جی به این مولکول، "چهار رشته ای جی"

(G-quadruplex) می گویند. جی(G) به یکی از چهار نوع "باز"ی اشاره

دارد که مولکول دی ان ای را در کنارهم نگه می دارد و اطلاعات ژنتیکی

ما را به رمز در می آورد. (سه باز دیگر عبارتند از: آدنین، سیتوزین و تیمین).

بنابراین به نظر می رسد چهار رشته ای جی وقتی شکل می گیرد که

میزان گوانین زیاد باشد. با اینکه پیش از این روشن شده بود دی ان ای

چهار رشته ای در مژک داران (موجودات ابتداییمیکروسکوپی) وجود دارد

اما این تحقیق جدید برای اولین بار چهار رشته ای جی را در سلول انسان

رصد کرده است. برای این کار پژوهشگران پادتن هایی (آنتی بادی) را

طراحی و تولید کردند که چهار رشته ای ها را شناسایی کند و به آن ها

متصل شود. این پادتن ها با مواد فلورسانس نشاندار شده بودند بنابراین

دانشمندان می توانستند هر وقت و هر جا که چهار رشته ای ها در چرخه ی

سلول ظاهر می شدند، آن ها را ردیابی و از آنها تصویربرداری کنند. 

دانشمندان متوجه شدند دی ان ای چهار رشته ای بیشتر در موقعی

ظاهر می شود که سلول به سرعت در حال تکثیر است و به طور

مشخص تر در فاز اس (G) چرخه ی  سلول، یعنی وقتی که سلول،

درست پیش از تقسیم شدن، یک نسخه ی دیگر از دی ان ای خود را

می سازد. پروفسور بالاسوبرامانیان معتقد است این موضوع در مطالعه ی

سرطان مهم است چون عامل سرطان معمولا ژن جهش یافته ای است که

تکثیر دی ان ای را افزایش دهند. به عقیده او اگر چهار رشته ای

جی در شکل گیری برخی از انواع سرطان نقش داشته باشد، می شود

مولکول هایی ساخت که تکثیر بی رویه ی سلول ناسالم را از همان ابتدا

متوقف کنند. "ما در ده سال گذشته پیشرفت زیادی کرده ایم، از ایده های

ساده به مولکول هایی رسیدیم که واقعا وجود دارند و می توان رد آن ها را

گرفت." "من امیدوارم شرکت های داروسازی این موضوع را مد نظر داشته

باشند تا شاید با نگاهی جدی تر بفهمیم که آیا چهار رشته ای ها واقعا

اهمیت درمانی دارند یا نه."